KIRKLARELİ SERBEST MUHASEBECİ
MALİ MÜŞAVİRLER ODASI

GENELGE- Mecburi Meslek Kararlarının Uygulanması ile ilgili son durum

GENELGE- Mecburi Meslek Kararlarının Uygulanması ile ilgili son durum

 

GENELGE 2003/
 
 
Ankara, 11.07.2003
 
Sayı    : 2003/
Konu :
 
 
YMM VE SMMM ODASI BAŞKANLIKLARI’NA
 
3568 Sayılı Meslek yasamızın “Birlik Genel Kurulunun Görevleri” başlıklı 33’ncü maddesinin (f) bendinde “Uyulması mecburi meslek kararı alma” genel kurulun görevleri arasında yer almış ve bu yetki kullanılarak bugüne kadar beş meslek kararı yayınlanmıştır.
 
Mecburi meslek kararlarının uygulanması ile ilgili son durum şöyledir;
 
1.     Emanet Para Makbuzunun Yasaklanması ile İlgili Mecburi Meslek Kararı
7.10.1995 tarihli TÜRMOB’un 5. Olağan Genel Kurulu’nda alınan kararla meslek mensuplarının müşteri adına üçüncü kişilere ödeme yapmak üzere her ne isim altında olursa olsun, mali değerler almasını yasaklanmıştır. Bu karar 26.10.1996 tarih ve 22535 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanmıştı. Yürürlükte olan bu kararın uygulanmasına titizlikle devam edilmelidir.
 
 
2.     Birden Çok Meslek Mensubunun Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Ortaklık Bürosu veya Şirketi Altında Çalışmalarını Düzenleyen Mecburi Meslek Kararı
 
20 Mart 1996 tarih ve 22586 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan bu mecburi meslek kararı, meslek mensuplarının ortaklık bürosu veya şirketi altında çalışmalarını düzenlemektedir.
 
İstanbul YMM Odası tarafından açılan dava Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulu tarafından verilen Esas No: 1999/994 ve Karar No: 2000/31 sayılı karar ile kesinleşmiştir. Karara göre, bu mecburi meslek kararımızın dokuz maddesi iptal edilmiştir.
 
İptal edilen maddeler şöyledir;
  • Tescilde Aranacak Belgelere İlişkin, 9. madde
  • Ortaklık Bürosu ve Şirketlerin Kuruluş ve Tesciline İlişkin, 10. madde
  • Büro Tescil Belgesine İlişkin, 11. madde
  • Ortağın veya Meslek Mensubu Değişiminin Bildirimine İlişkin, 12. madde
  • Şirket Ruhsatlarına İlişkin, 13. madde
  • Meslek Kütüğüne İlişkin, madde
  • Meslek Kütüğünün Yayımlanmasına İlişkin, 15. madde
  • Meslek Mensubunun Değişiminde Sorumluluklara İlişkin, 16. madde
  • Mesleki Sorumluluklara İlişkin, 17. madde
 
Danıştay İdari Dava Daireleri Genel kurul Kararına göre, Birden Çok Meslek Mensubunun Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Ortaklık Bürosu veya Şirketi Altında Çalışmaları’nı düzenleyen Mecburi Meslek Kararı’nın yukarıda belirtilen hükümlerinin uygulanması mümkün değildir.
 
3.     Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Kaşe Kullanma Usulleri ile İlgili Mecburi Meslek Kararı
Çalışanlar kütüğüne kayıtlı SM ve SMMM’lerin imzalamak durumunda bulundukları resmi ve mesleki belgelerde özel kaşe kullanımlarıyla ilgili esasları düzenleyen bu mecburi Meslek kararı 18 Ekim 2001 tarihli Resmi Gazete’de yayınlandı.
 
Mecburi Meslek Kararının iptali istemiyle İstanbul YMM Odası tarafından dava açılmış, Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulu Esas No: 1998/499 ve Karar No: 2000/401 karar ile iptal istemini reddetmiştir.
 
Bu kararın 18 Ekim 2001 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanmasının ardından İstanbul YMM Odası tarafından dava açılmış ve dava halen devam etmektedir. “Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Kaşe Kullanma Usulleri” ile ilgili Mecburi Meslek Kararı yürürlükte olup uygulaması devam etmektedir.
 
 
4.     Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Vergi Usul Yasasının Mükerrer 227. Maddesine Göre İmzalanacak Vergi Beyannamelerinde Uyulacak Esaslara İlişkin Mecburi Meslek Kararı
 
Çalışanlar kütüğüne kayıtlı Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin imzalamak durumunda bulundukları resmi ve mesleki belgelerde özel kaşe kullanımlarıyla ilgili esasları düzenleyen bu mecburi Meslek Kararı 18 Ekim 2001 tarihli Resmi Gazete’de yayınlandı.
 
Maliye Bakanlığı ile Ankara, Antalya, İzmir, Adana, Bursa, Gaziantep, Eskişehir Yeminli Mali Müşavirler Odaları tarafından, Birliğimiz aleyhine “Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Vergi Usul Yasasının Mükerrer 227. Maddesine Göre İmzalanacak Vergi Beyannamelerinde Uyulacak Esaslara İlişkin Mecburi Meslek Kararı”nın iptali istemiyle açılan davalar, Danıştay 8. Daire’ce verilen 22.01.2003 gün ve E:2001/4564, K:2003/293 sayılı ve aynı tarih E:2001/4383, K:2003/296 sayılı kararlar ile reddedilmiştir.
 
Bu kararlar uyarınca 18.10.2001 gün ve 24557 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Vergi Usul Yasasının Mükerrer 227. Maddesine Göre İmzalanacak Vergi Beyannamelerinde Uyulacak Esaslara İlişkin Mecburi Meslek Kararı” tüm maddeleri ile yürürlükte olup, uygulanmaya devam edilecektir.
 
 
5.      Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Meslek Ahlak Kuralları ile İlgili Mecburi Meslek Kararı
 
18 Ekim 2001 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan bu mecburi meslek kararının bazı maddelerinin iptali istemiyle Maliye Bakanlığı, Ankara YMM Odası, Antalya YMM Odası, İzmir YMM Odası, Adana YMM Odası, Bursa YMM Odası, Gaziantep YMM Odası, Eskişehir YMM Odası dava açılmıştır.
 
 
Maliye Bakanlığı tarafından Birliğimiz aleyhine Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Meslek Ahlak Kuralları ile ilgili Mecburi Meslek Kararının 5/3, 6/3, 11., 12., 20/2. ve 3. maddelerinin iptali istemiyle açılan dava sonucu, Danıştay 8. Daire’ce verilen 22.01.2003 gün ve E:2001/4380, K:2003/294 sayılı kararı ile 6/3, 11/2. ve 12. maddelere yönelik olarak dava reddedilmiş, 11. maddenin 1. fıkrası iptal edilmiş, 5/3 ve 20/2 ve 3. maddeleri hakkında karar verilmesine yer olmadığı hüküm altına alınmıştır.
 
Ayrıca, Ankara, Antalya, İzmir, Adana, Bursa, Gaziantep, Eskişehir Yeminli Mali Müşavirler Odaları tarafından, Birliğimiz aleyhine Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Meslek Ahlak Kuralları ile ilgili Mecburi Meslek Kararının 5/3 ve 4., 19. maddesinin avukatlık ile ilgili kısmının, 20/2. ve 3. maddelerinin iptali istemiyle açılan dava sonucu, Danıştay 8. Daire’ce verilen 22.01.2003 gün ve E:2001/4384, K:2003/295 sayılı kararı ile 5/4. maddesine yönelik kısmının reddine, 5/3, 19. maddede yer alan “avukatlık” sıfatı 20/2 ve 3. maddelerin iptaline karar verilmiştir.
 
Bu kararlara göre, Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Meslek Ahlak Kuralları ile ilgili Mecburi Meslek Kararının; 5/3 ve 19 . maddede yer alan “avukatlık” sıfatı, 11. maddenin 1. fıkrası, 20/2 ve 20/3 maddeleri iptal edilmiştir.
 
Bahse konu kararlar uyarınca 18.10.2001 gün ve 24557 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Meslek Ahlak Kuralları ile ilgili Mecburi Meslek Kararının aşağıda belirtilen hükümlerinin uygulanması mümkün değildir.
 
a) “Defter Tutma ve Finansal Tabloları Hazırlama” başlıklı 5. maddenin 3. bendinde yer alan;
 
“YMM’ler, muhasebe işlerini ruhsatlı SM ve SMMM’lere yaptırmayan işletmelerin işlerini yapamazlar” hükmü,
 
b) “Ücretler” başlıklı 11. maddenin 1. bendinde yer alan;
 
“Ruhsatlı meslek mensupları yaptıkları işleri, Oda ve Birlik tarafından saptanmış ve ilan edilmiş ücretlerin altında yapamazlar” hükmü,
 
c) “Bağdaşmayan İşler” başlıklı 19. maddenin 1. bendinde yer alan;
 
“Avukatlık” sıfatı,
 
d) “Diğer Meslek Mensupları Aleyhine Konuşma Yasağı” başlıklı 20. maddenin 2. ve 3. bentlerinde bulunan;
 
“Denetim yapan ruhsatlı bir Serbest Muhasebeci Mali Müşavir veya bir Yeminli Mali Müşavir başka bir meslek mensubu tarafından denetlenmiş ve görüş raporuna bağlanmış işleri denetleyemez. Bu meslek mensupları bölünme ve birleşme durumlarında yaptıkları denetimlerde diğer meslek mensuplarının raporlarını referans göstermek suretiyle denetim raporlarını düzenlerler.
 
Yeminli Mali Müşavirler tasdik işlerinde karşıt inceleme yaptıkları işletmelerde başka Yeminli Mali Müşavir tarafından tasdik ya da denetim veya serbest çalışan bir ruhsatlı Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından denetim yapılıyorsa, karşıt inceleme yapılması gereken firmanın kayıtları üzerinde inceleme yapmaları meslek ahlakına aykırı olduğundan yasaktır. Ancak bu tasdik yada denetimi gerçekleştirmiş meslek mensupları, imzalı tasdik yada denetim raporlarını referans olarak göstermek suretiyle denetim yada tasdiklerini tamamlarlar. Bu durumlarda karşıt inceleme yapılması söz konusu firmanın tasdikini yapan Yeminli Mali Müşavir yada denetimini yapan Yeminli Mali Müşavir veya ruhsatlı Serbest Muhasebeci Mali Müşavire uygunluğunun bildirilmesi veya alınması zorunludur. Tasdik veya denetim tamamlanmamışsa, bu konuda ya diğer meslek mensubundan karşıt inceleme için izin alınır, yada onun sorumluluğunun üstlendiğine ilişkin düzenlenecek tutanak rapora eklenebilir.” hükmü.
Yukarıda yer alan hükümler Danıştay’ca iptal edilmiş olduğundan, Anayasa’nın 138. ve İdari Yargılama Usulü Yasasının 28. maddesi gereğince uygulanmaları mümkün değildir.
 
Ancak, bahse konu meslek kararının diğer hükümlerinin uygulanmasına devam edilecektir.
 
Ayrıca, 15-17 Ağustos 2003 tarihinde Erzurum’da gerçekleştirilecek olan 36. Başkanlar Kurulu Toplantısı’nda yargı kararları ve mecburi meslek kararları ile öneriler değerlendirilecektir.
 
Bilgi edinilmesini ve uygulamada yukarıda belirtilen hususlara titizlikle uyulmasını rica ederiz.
 
Saygılarımızla,
 

Mehmet TİMUR